Elektrine lite

← Feed

@brie@venera.social

2026-09-26 07:45 UTC

Proste jak budowa cepa, mówicie? (przy okazji, u mnie były to czymok (trzymok) i bijok, połączone gązwą) Cepy składają się z dwóch kijów nierównej długości, z których dłuższy zowie się dzierżak, bo go młocek w czasie młocki dzierży w rękach, a krótszy b i j a k, gdyż nim biją kłosy zboża. Na jednym końcu dzierżaka i bijaka są skórzane k a p t u r y, niby uszy, a przez nie przewleczona jest s f o r a, to jest witka z rzemienia, łącząca bijak z dzierżakiem. Dzierżak bywa tu równo gruby z bijakiem, a takiej wielkości w obwodzie, aby go wygodnie można było ująć i silnie trzymać ręką. Najlepszy dzierżak jest jodłowy lub laskowy. Na bijak dobierać trzeba kija z tarniny, dzikiej śliwy lub z dębiny. Tarninę i śliwę wybiera się tak grubą, jaki ma być bijak, a często nawet nie obiera się jej z kory, obciąwszy dokładnie gałązki i ciernie. Dąbek powinien być gruby około 6 cali (16 centymetrów) w średnicy; łupie się go wzdłuż rdzenia na cztery części i taką struże na wałek. Przygotowany kij na bijak należy moczyć 2-3 tygodni w gnojówce, aby drewno z e r z e m i e n i a ł o, to jest, aby po wyschnięciu nie pękało przy używaniu w pracy. Długość dzierżaka i bijaka nie może być dowolna, a stara praktyka każe je mierzyć w ten sposób: Kij przeznaczony na dzierżak równa się nożem u dołu, następnie obejmuje czterema palcami ręki prawej tak, aby zrównany koniec nie wystawał z zaciśniętej dłoni, a wzdłuż kija kładzie się wyprostowany palec wielki tej ręki. To jest miara. Potem obejmuje się kij lewą ręką w taki sam sposób, jak prawą, opierając dolną część złożonej dłoni na wierzchołku wyprostowanego palca ręki prawej, i znowuż wzdłuż kija wyciąga wielki palec ręki lewej. Jest to druga miara. Potem obejmuje się prawą ręką z dołu i obejmuje kij ponad rękę lewą, tą zaś ponad prawą i w ten sposób mierzy się długość kija. Aby zaś nie zapomnieć, ile razy mierzyć trzeba w sposób wyżej opisany, za każdym objęciem kija ręką mówi się: Dzie idzies? Do lasa.Po co? Po kijak.Na co? Na dzierżak.Wiem go. Utnę go.Po ile? Po tyle. I w tym miejscu po odmierzeniu dziesięciu miar ucina się kij, który mierzącemu zawsze będzie sięgał pod nos, gdy dzierżak postawi na ziemi, a sam stanie przy nim wyprostowany. Kij na bijak mierzy się podobnie, powtarzając przy mierzeniu: Dzie idzies? Do lasa.Po co? Po kijak.Na co? Na bijak. I ucina się kij po odmierzeniu sześciu miar. A zatem stosunek długości dzierżaka do bijaka da się przedstawić cyfrowo 10 : 6. Do sporządzenia k a p t u r ó w używa się zawsze skóry z nóg bydlęcych. Skórę tę składa się w troje, zgina tak, aby utworzyła w połowie ucho i zostawiwszy to ucho wolne ponad końcem dzierżaka lub bijaka, otacza się skórą kij i obwiązuje mocno. Następnie przez kaptur na dzierżaku i na bijaku przewleka się cienki rzemyk, wiąże i to nazywa się s f o r a. Cepy są już gotowe. W tych czterech młócą tylko mężczyźni. Jeżeli młóci jeden człowiek, to wybijanie taktu naśladuje głos: Łup! - Łup! - Łup! - Gdy młóci dwóch, słyszymy: Łu-pu, cu-pu! - Łu-pu, cu-pu! Łu-pu, cu-pu! Trzech młocków biją w takt: Łu-, cup, cup! Łu-, cup, cup! Czterech: Łupu, cupu! Łupu, cupu! Łupu cupu! Łupu, cupu! - dwa razy szybciej niż dwóch. Czasami, ale rzadko, więcej dla żartu młóciło pięciu młocków; lecz wtedy trudno im takt utrzymać i trzeba wielkiej wprawy u wszystkich, aby przez dłuższy czas potrafili tak młócić i nie zmylić taktu. Młócą więc, jak widzimy, w p o j e d y n k ę, w d w ó j k ę, w t r ó j k ę i w c z w ó r k ę. Jeżeli kilku młocków, młócąc, uderza wraz cepami, to się mówi, że biją w d z i a d a. Jednakże ten sposób młocki nie używany, bo twierdzą, że w dziada młócić ciężko.

Replies (3)

  • @paczekzkimchi@wspanialy.eu 2026-09-26 08:00

    @brie informacja o tym, że drewno po kilku tygodniach trzymania w gównie przestaje pękać jest dla mnie zaskakująco interesująca

    Open ##4853367

  • @Aegewsh@101010.pl 2026-09-26 13:42

    @brie Nadal budowa cepa jest prosta jak nomen omen budowa cepa. Porównaj to sobie z młocarnią. Cep własnym sumptem jest w stanie zrobić byle cep, a młocarni nie.

    Open ##4856801

  • @brie@venera.social 2026-09-26 08:01

    (generalnie, rzeczy są proste w dwóch przypadkach: albo wiesz doskonale, jak coś zrobić, rozumiesz proces i mechanikę i widzisz, jak logiczne i konieczne, więc oczywiste jest rozwiązanie; albo nie masz pojęcia i tylko ci się wydaje)

    Open ##4857010